
تاريخ مطبوعات ، روز 22 بهمن 1326 را به عنوان حادثهاي تلخ در دهه سي ايران ثبت كرده است.
گذشته از حوادث دهه 20 تا 30 كشور، ماجراي ظهور و افول روزنامه "مرد امروز" به مديرمسئولي "محمد مسعود" كه با ترور اين نويسنده و روزنامه نگار مشهور در شب 22 بهمن عجين شد، همواره يكي از اسرار حوادث سياسي و مطبوعاتي باقي ماند.
مسعود نويسنده اي زبردست و نوگرا بود كه نگاهي انتقادي به عرصه سنت، فرهنگ مذهبي ، سياست و دستگاه حاكميت داشت. مبارزات رسانهاي او با قوام السلطنه و در دفاع از نفت ملي گره خورد كه شهرتش را چند برابر كرد.
به نظر ميرسد كه مسعود بر خلاف تصور عده اي از روزنامه نگاران دهه 40 و 50، اتفاقا پدر روزنامه نگاري آكادميك در عصر مطبوعات دوره قاجار است. او با حمايت جمالزاده، براي اولين بار در كشور دورههاي آكادميك روزنامه نگاري را دربلژيك پشت سر گذاشت. تيترهاي انفجاري او پس از آن همواره الگوي روزنامه نگاري انتقادي و حادثهاي قرار گرفت. نثر و قلم اين روزنامه نگار همچنين در كتابهاي تاليفي او نوعي اثر بي بديل محسوب ميشد كه البته ژانري اجتماعي و رمانتيك داشت و در عين حال رويكردي انتقادي به مصائب اقتصادي و فرهنگي.
تاليفات او شامل "تفريحات شب، در تلاش معاش، اشرف مخلوقات، گل هايى كه در جهنم مى رويد و بهار عمر" مكتب تازه اى در سبك رمان نويسى عصر به شمار مى آيد. بعداً رمانهاي بسيارى از نويسندگان معاصر به همان سبك انتشار يافت.
در آغاز ۱۳۱۴على اكبر داور وزير دادگسترى كه چهره اي اثرگذار بود، بنا به توصيه محمدعلي جمالزاده، (م _ دهاتى) كه نام مسعود در آن سال ها بود را جهت تحصيل رشته روزنامه نگارى به اروپا اعزام كرد. على اصغر حكمت وزير معارف و اوقاف، ترتيب اعزام اورا به اروپا داد. اين جوان جسور به بروكسل رفت و در آموزشگاه عالى روزنامه نگارى بلژيك ثبت نام كرد و پس از چهار سال در سال ۱۳۱۷ موفق به دريافت مدرك فوق ليسانس روزنامه نگارى شد. طبق مقررات اين آموزشگاه عالى فارغ التحصيلان بايد مدتى در يكى از جرايد و مجلات محلى كارآموزى مى كردند.
محمدعلى جمالزاده در نامه اى در (۲۶ نوامبر ۱۹۳۷) به مسعود نوشت: " انشاءالله امتحانات به خوبى گذشته است، سعى كن چند ماهى در يك اداره روزنامه كار بكنى، برايت مفيد خواهد بود. ولو به خرج خودت باشد. روزنامههاى تهران واقعاً مفتضح شده اند.."
اولين شماره "مرد امروز" پنجشنبه ۲۹ مرداد ماه ۱۳۲۱ انتشار يافت و آخرين شماره آن روز شنبه ۲۶ بهمن ۱۳۲۶ منتشر شد. اين نشريه طى شش سال و پنج ماه و بيست و پنج روز (۲۳۶۵ روز) فعاليتش، اگر پياپى توقيف نمى شد بايد ۳۲۸ شماره انتشار مى يافت، اما بر اثر توقيف پياپى 200 شماره آن در حال تعطيل و توقيف بود. مرد امروز پرتيراژترين روزنامه آن زمان ايران بود. در روز انتشار كه شنبه بود، به نحوى مورد استقبال قرار مى گرفت كه در غروب آن روز ديگر نشريه به ۴ يا ۵ برابر قيمت هم پيدا نمى شد.
محمد مسعود هميشه به خاطر فعاليت سياسي مطبوعاتياش مورد تهديد جاني قرار داشت. حرف هاي بسياري درباره نحوه روزنامه نگاري او ميتوان زد كه در اينجا فرصت آن نميشود.
سرانجام اين روزنامه نگار شجاع، در آخرين ساعت شب در مقابل دفتر روزنامهاش، سوار بر اتومبيل مورد هدف گلوله قرار گرفت. فرضيات مختلفي درباره قتل او و عوامل مربوطه طرح شد.
تصاويري از تشييع جنازه مسعود در ميدان بهارستان وجود دارد كه در كنار گزارشهاي مطبوعاتي و اخبار آن روز نشان ميدهد حداقل 100 هزار نفر در اين مراسم شركت داشتند و با روزنامه نگار جسور مردمي خداحافظي كردند.
يادش به خير.
** یاد و خاطره پیروزی انقلاب اسلامی نیز بر تمام ایرانیان میهن دوست مبارک باد.