تبليغاتX
نویسه - العالم و جريان جنوب به شمال

                                           

                           

زماني كه اولين ناوچه دريايي اسرائيل مورد اصابت پدافند سنگين حزب الله در نزديكي بيروت قرار گرفت، انفجار ناوگان صهيونيستي در آب‌هاي لبنان هنوز بر روي تلكس خبرگزاري‌هاي مشهور دنيا مخابره نشده بود.

اين حادثه تاريخي يكي از مهم‌ترين رويدادهاي جنگي فرامنطقه‌اي بود كه تنها در اولين لحظات وقوع، مورد مشاهده شبكه تلويزيوني " العالم " قرار گرفت. اين خبر از آن دست اخباري بود كه مي‌توانست مثل توپ صدا كند. توپي كه سال‌ها منتظر شليك شدن بود تا آرايش نظاميان اشغالگر را در كرانه‌هاي جنوبي به هم بريزد و پيروزي را در فرصتي يك ماهه نصيب حزب الله سازد.

اينك شمارش معكوس وقوع يك رويداد بين‌المللي در خاورميانه آغاز شده بود اما نه از آسوشيتدپرس خبري بود نه " الجزيره"،" العربيه " يا "سي ان ان" حضور داشتند.

 10 روز اول حملات حزب الله به اسرائيل و درگيري با اشغال‌گران كاملا تحت پوشش رسانه‌اي تلويزيون

" العالم" قرار گرفت و انتشار اين اخبار با تاثيرات فراواني كه برجا گذاشت ، دستاورد بزرگي براي اين شبكه نوپا رقم زد و موجب برتري بر رقباي آمريكايي و انگليسي شد. در اين مقطع نمايندگان و خبرنگاران هيچ كدام از شبكه‌هاي انگليسي يا عربي زبان حضور نداشتند و به همين خاطر تلويزيون العالم تبديل به كانالي معتمد و انحصاري در گزارش وقايع اين درگيري ها بود.خبرنگاران رسانه‌هاي سرانجام چند روز پس از شكل‌گيري درگيري هاي جنوب لبنان در منطقه حاضر شدند و با آمدن آسوشيتدپرس اين رسانه‌ها فعاليت‌شان را آغاز كردند.                                                                 

 

پوشش اخبار اوليه حملات موفقيت آميز لبناني‌ها عليه ارتش اسرائيل كه سرانجام به پيروزي حزب الله ختم شد، يكي از بهترين خاطرات حرفه اي دست اندركاران شبكه العالم بود. چون در اين مقطع اين رسانه با پوشش گسترده اخبار جنگ اسرائيل، شانس بزرگي را از آن خود كرد. خبرنگاران الجزيره، العربيه و آسوشيتدپرس هم بعد از گذشت حداقل يك هفته تا 10 روز توانستند در اين عرصه حاضر شوند و با نصب دستگاه هاي  SNG به ارسال تصاوير و اخبار ماهواره اي خود اقدام كنند.اما اگر رسانه‌هاي ديگري مثل CNN  تنها كانال خبري گزارش اين وقايع بودند آيا شرايط جنگ لبنان همانند امروز رقم خورده بود؟

اين رسانه‌ها سال‌هاست كه خاورميانه را با امواج ماهوراه اي خود اشغال كرده اند اما هيچ كدام به خاطر خواسته‌هاي اطلاعاتي مخاطبان عرب يا مسلمان وارد اين سرزمين ها نشده اند و شاهد بوده ايم كه همواره در انعكاس اخبار جنگ سعي در توجيه حملات با پارادايم ضدتروريست داشته‌اند.

 

شبكه تلويزيوني العالم رسما در مارس 2003 فعاليتش را آغاز كرد و با ايجاد يك شبكه گسترده از خبرنگاران و نمايندگان خبري در 43 كشور جهان، چيزي نمانده كه گوي رقابت از شبكه پر فعاليت الجزيره را حداقل در حوزه خاورميانه بربايد؛ چرا كه الجزيره عليرغم اين كه شبكه حرفه اي و غالب بود اما به خاطر بعضي موضع گيري‌ها و سياست‌هاي ضد شيعي بويژه در ايام انتخابات عراق با كاهش مخاطب در بعضي كشورها مواجه شد و حتي دفاتر اين شبكه خبري امروز در عراق تعطيل است. بنابراين طبيعي بود كه شبكه عربستاني العربيه هم نتواند با پشتوانه‌اي كه دارد خلا الجزيره را در عراق جبران كند. سرانجام شبكه‌اي كه توسط سازمان راديو و تلويزيون ايران طراحي و تدوين شده بود توانست در بسياري از نقاط مسلمان نشين اعتماد مخاطبان را به خود جلب كند.

 

شبكه العام كه 3 دفتر در تهران، بيروت و بغداد دارد فعاليت خود را از طريق دفاتر واشنگتن، قاهره و لندن نيز گسترش داد. تا جايي كه امروز حداقل 52 خبرنگار در 42 كشور دنيا دارد. خبرنگاران مصري، اردني و عرب در كشورهاي مختلف منطقه خاورميانه براي اين شبكه اخبار خود را ارسال مي‌كنند شهرهاي بزرگي مثل نيويورك، پاريس، توكيو، لندن، مادريد نيز تحت پوشش خبري اين شبكه قرار دارند و تنها مناطق كوچكي از جنوب آمريكا و آفريقا از لحاظ دريافت امواج تلويزيوني العالم با كمبود دسترسي مواجه هستند. 

العالم كه از طريق ماهواره Amazonas در60 درجه غربي پخش خود را آغاز كرد در كنار رسانه‌اي مثل cnn به وسيله 6 ماهواره كل دنيا را همپوشاني دارند. مديران العالم در ايران، هدف اين رسانه فرا منطقه اي را دفاع از چهره واقعي اسلام و مقابله با انحصار رسانه‌اي غربي خوانده بودند، بخصوص كه برنامه‌هاي اين شبكه تلويزيوني 24 ساعته به زبان عربي تمام عرب زبانان و مسلمانان دنيا را تحت پوشش قرار مي‌داد.

يك موضوع ديگر در اينجا نياز به بحث داشت. درحالي كه آسوشيتدپرس تصاوير متعدد و بزرگ جسد ابومصعب زرقاوي فرمانده القاعده در عراق را كه مورد اصابت گلوله‌هاي نظاميان قرار گرفته بود نشان مي‌دهد و به سراسر دنيا مخابره مي‌كند، العالم نيز از استقبال مردم عراق و لبنان حمايت كرده و به پخش اخبار، ميزگردهاي كارشناسي و گزارش‌هاي متعدد مي‌پردازد و در آنها جنگ عليه اين كشورها به رهبري امريكا را نقد مي‌كند.

                                                

 

پخش مجموعه خبري "جنگ سلطه جويانه" كه در نقد حملات نظامي امريكا از اين شبكه پخش شد و بازخوردهايي نيز در بين منتقداني غربي داشت از همين نوع جريان‌هاي خبري بود كه قصد داشت به تقبيح جنگ و ضرورت خروج اشغالگران اشاره كند.

مخاطبان العالم البته امروز شايد حدود 20 تا 30 درصد مردم اين مناطق را تشكيل مي‌دهند و مي‌دانند اين شبكه خبري صداقت امانت‌داري و سرعت لازم را در انتشار اخبار و برنامه‌هايش رعايت كند.

به هر حال پس از گذشته 2 - 3 سال، فرستنده‌هاي تلويزيوني العالم تا حد زيادي انحصار رسانه‌اي خبرگزاري ‌هاي يكه تاز را در مناطق خاورميانه و عرب نشين بخصوص اشغالي شكسته است و تا جايي پيش مي‌رود كه 22 درصد مردم بيروت، صيدا و نبطيه در لبنان به اين تلويزيون آشنايي كامل دارند و از برنامه‌هايش استفاده استفاده مي‌كنند. آخرين تحقيقي كه اخيرا درباره عملكرد اين شبكه تلويزيوني در جنگ 33 روزه بر روي 1403 نفر از شهروندان بالاي 18 سال لبناني انجام شده نشان مي‌دهد بيش از يك پنجم مردم، بيننده العالم هستند و 49 درصد بينندگان نيز به صراحت، واقعيت و صداقت اخبار آن اطمينان دارند.

اي كاش عادل المنصوري خبرنگار كشته شده اين شبكه در جنگ عراق حضور داشت تا امروز هم رويدادي همچون اصابت گلوله‌هاي سنگين به ناوهاي اسرائيلي يا امريكايي را مخابره مي‌كرد. او صدمين خبرنگاري بود كه طي 3 سال اشغال عراق كشته شد.

+ نوشته شده در جمعه 8 دی1385ساعت 11:44 توسط سعید جباری |